Διαδικασία Τροποποίησης ΑΕΠΟ για το έργο ΜΑΡΙΝΑ ELOUNDA HILLS στην περιοχή Πλευρά Ελούντας

Ζητώ να μην εγκριθεί η ΜΠΕ και να απορριφθεί το αίτημα τροποποίησης. Η ΜΠΕ εξετάζει το έργο στο σύνολό του (άρθρο 6 παρ. 3 ν. 4014/2011), άρα η κρίση αφορά ολόκληρο το έργο και όχι μόνο μια «συμπλήρωση».
Η αλλαγή σε αριθμούς (από αδειοδοτημένα σε προτεινόμενα, από τα στοιχεία της ΜΠΕ):
• Θαλάσσια ζώνη από 123.183 σε 472.541 m² ( δηλαδή 3,8 αύξηση).
• Θέσεις ελλιμενισμού από 202 σε 297 (×1,5). Η θαλάσσια ζώνη ανά θέση υπερδιπλασιάζεται, από ~610 σε ~1.590 m² (δικός μας υπολογισμός).
• Χερσαία ζώνη από 43.316 σε 75.319 m² (δηλαδή 1,7 άυξηση).
• Δόμηση από 8.100 σε 14.935 m² (δηλαδή 1,8 αύξηση).
• Χερσαία έκταση εκτός οικοδομικών τετραγώνων από 19.632 σε 30.152 m² (δηλαδή 1,5 αύξηση).
• Χερσαίες εκσκαφές από 16.200 σε 82.000 m³ ( δηλαδή αύξηση 5 φορές μεγαλύτερη!).
• Ξενοδοχείο ( αλλού ξενώνας ) : από 1 σε 3 οικοδομικά τετράγωνα !!
• Νέο στοιχείο που δεν υπήρχε το 2020: αφαλάτωση 1.500 m³/ημ., ενώ η μαρίνα χρειάζεται 180 κυβικά μόνο.
Δεν πρόκειται για «συμπλήρωση»: η θαλάσσια ζώνη σχεδόν τετραπλασιάζεται και η δόμηση σχεδόν διπλασιάζεται, ενώ οι θέσεις ελλιμενισμού αυξάνονται μόνο κατά 47%.
Οι λόγοι, κατά σειρά βαρύτητας:
1. Τα σχέδια και οι πίνακες της ΜΠΕ δείχνουν μεγαλύτερο και διαφορετικό έργο από αυτό που περιγράφει το κείμενο (ενότητα «Όσα δεν λέγονται ρητά αλλά προκύπτουν από τα σχέδια»).
2. Η Ποσειδωνία, οικότοπος προτεραιότητας 1120*, φαίνεται μέσα στη νέα θαλάσσια ζώνη στα Σχήματα 8.45 και 5.2 της ίδιας της ΜΠΕ, ενώ ο πίνακας 5.1 της ανάλυσης της Οδηγίας Υδάτων βάζει την έκταση οικοτόπων προτεραιότητας στην περιοχή του έργου στα 0,000 km².
3. Εισάγεται νέα αφαλάτωση με γεωτρήσεις και άλμη, χωρίς αξιολόγηση και σε αντίφαση με την ΚΥΑ 83223/2024 του παραθεριστικού χωριού.
4. Δεν εξετάζονται η ναυσιπλοΐα σε σχέση με το αδειοδοτημένο Καταδυτικό Πάρκο Αγίου Νικολάου και οι επιπτώσεις στις ακτές του Κόλπου και στην παραλία Χαβάνια (όπου, σύμφωνα με δική μου παρατήρηση, κόκκινο υλικό από τα έργα φτάνει ήδη κατά διαστήματα), ενώ η ΜΠΕ δεν έκανε νέο κυματικό υπολογισμό ούτε μοντέλο διασποράς για τα νέα έργα.
5. Αποδυναμώνονται όροι της ΚΥΑ 2020 και αλλάζουν ήδη εγκεκριμένα έργα πριν εγκριθεί τροποποίηση.
6. Η μελέτη περιέχει συμπεράσματα για άλλο έργο («Μαρίνα Μονόλιθου») και αριθμητικές ανακολουθίες που δεν επιτρέπουν αξιόπιστη αξιολόγηση.
1. Όσα δεν λέγονται ρητά αλλά προκύπτουν από τα σχέδια
Τα σχέδια της ΜΠΕ (432-ΤΡΟΠΜΠΕ-1 έως 6Β) δείχνουν περισσότερα από όσα δηλώνει το κείμενο. Τα σημαντικότερα είναι αυτά, σε σειρά βαρύτητας.
1.1. Σχ. 8.45 (ΜΠΕ) σε σχέση με το 5Α
Τι δείχνει: Η μεγάλη κηλίδα Ποσειδωνίας στο ΒΑ άκρο φαίνεται να βρίσκεται στην ίδια περιοχή όπου το 5Α τοποθετεί Λιμενολεκάνη 4 και Προβλήτες 3–4. Το Σχ. 8.45 δεν σχεδιάζει τα νέα έργα.
Τι λέει το κείμενο: «Ότι ο οικότοπος 1120* απέχει 30 και 50 m από τις εκροές άλμης» (σελ. 537). Παρ. 16.5, Πίν. 5.1: 0,000 km² οικοτόπων προτεραιότητας στην περιοχή του έργου.
Τι ζητώ: Υπέρθεση σε ΕΓΣΑ ’87 όλων των νέων έργων, αγκυροβολίων και εκροών πάνω στην αυτοψία.
1.2. Σχ. 2Α, υπόμνημα
Τι δείχνει: Το υπόμνημα έχει μόνο όρια, «νέο οικοδομικό τετράγωνο» και «νέα έργα». Δεν υπάρχει σύμβολο ή θέση για γεωτρήσεις, μονάδες αφαλάτωσης, αγωγούς και διαχυτήρες άλμης, αγκυροβόλια ή ελικοδρόμιο. Δεν βρέθηκαν ούτε στο κείμενο των λοιπών φύλλων.
Τι λέει το κείμενο: Τα περιγράφει: γεωτρήσεις και αφαλάτωση (σελ. 274–276), αγκυροβόλια με ογκολίθους (σελ. 258).
Τι ζητώ: Σχέδιο με τις ακριβείς θέσεις και συντεταγμένες όλων αυτών.
1.3. Σχ. 2Α και 5Α (διάταξη, τοπογραφικό–βυθομετρικό)
Τι δείχνει: Η νέα χερσαία ζώνη είναι συνεχής λωρίδα στη ΒΑ ακτή, που εφάπτεται στα οικοδομικά τετράγωνα 3.xx του χωριού, με Μέτωπα Ελλιμενισμού 4–5, Λιμενολεκάνη 4 και Προβλήτες 3–4 στο ΒΑ άκρο.
Τι λέει το κείμενο: «Λειτουργική συμπλήρωση» και «ανεξάρτητη» μαρίνα (σελ. 14, 22, 46).
Τι ζητώ: Χάρτης με τα όρια και τα Ο.Τ. του χωριού και ενιαία εκτίμηση επιπτώσεων.
1.4. Σχ. 5Α (ισοβαθείς ανά 5 m)
Τι δείχνει: Στη ΒΑ ζώνη οι ισοβαθείς φτάνουν από −10 έως −65 m μέσα στα όρια της νέας θαλάσσιας ζώνης, δηλαδή απότομο πρανές.
Τι λέει το κείμενο: «Σχετικά ρηχά νερά» (σελ. 533) και «μεγάλα φυσικά βάθη» (σελ. 25, 58, 283). 12.500 m³ υλικού για ~10.300 m² επιχώσεων (μέσο πάχος ~1,2 m, δικός μας υπολογισμός).
Τι ζητώ: Τυπικές τομές κρηπιδωμάτων, μώλων, προβλήτων και επιχώσεων και νέο υπολογισμό των όγκων. Στα εννέα σχέδια δεν υπάρχει καμία τομή.
1.5. Σχ. 6Α, πίνακας χρήσεων
Τι δείχνει: «Ξενοδοχείο – ξενώνας», spa, χώρος ιατρικής φροντίδας, ναΐσκος, κολυμβητικές δεξαμενές και υπαίθριοι πολιτιστικοί χώροι αναγράφονται στα τρία Ο.Τ.
Τι λέει το κείμενο: «Οι χρήσεις γης … παραμένουν οι ίδιες» (σελ. 242). Στην ΚΥΑ 2020 το ξενοδοχείο ήταν σε 1 από 3 Ο.Τ.
Τι ζητώ: Να δηλωθεί ως αλλαγή χρήσης, να δοθεί το μέγεθός του και να αξιολογηθούν νερό, λύματα, κίνηση και διανυκτερεύσεις (βλ. υποενότητα «Ξενοδοχείο – ξενώνας και spa»).
1.6. Σχ. 2Α, πίνακας θέσεων
Τι δείχνει: 297 θέσεις. Θέσεις για σκάφη ≥21 m: 78 (26%), όλες εποχιακές. Για σκάφη 35–70 m: 22 (7%), όλες εποχιακές.
Τι λέει το κείμενο: Τα +349 στρ. θαλάσσιας ζώνης δικαιολογούνται για τον «ασφαλή» εποχιακό ελλιμενισμό mega-yachts (σελ. 239–240).
Τι ζητώ: Τεκμηρίωση γιατί 78 εποχιακές θέσεις απαιτούν θαλάσσια ζώνη ×3,8 και πού ακριβώς αγκυροβολούν.
1.7. Σχ. 6Α, «Εκτός Ο.Τ.»
Τι δείχνει: Η χερσαία έκταση εκτός οικοδομικών τετραγώνων ανεβαίνει από 19.632 σε 30.152 m² (+10.520, +54%). Περιλαμβάνει ζώνη αιγιαλού και παραλίας, όπου επιτρέπονται πισίνες, πέργκολες, σταθμός καυσίμων και πεδίο ελικοπτέρου.
Τι λέει το κείμενο: Δίνει μόνο τους γενικούς όρους (σελ. 232–233), όχι τα 30.152 m².
Τι ζητώ: Ανάλυση ανά χρήση και τεκμηρίωση της ελεύθερης πρόσβασης στον αιγιαλό (ν.2971/2001).
1.8. Σχ. 6Α, πίνακας δόμησης
Τι δείχνει: Η δόμηση του πρώην Ο.Τ.3 (νέο Ο.Τ.1) ανεβαίνει από 1.200 σε 2.163 m² (+80%). Το ίδιο 9.041 m² αναγράφεται δύο φορές στη στήλη «ισχύουσα χωροθέτηση», στο Ο.Τ.2 και στο Ο.Τ.3 (το σύνολο 43.316 το μετρά μία φορά). Το Ο.Τ.3 που είναι εντελώς νέο (21.142 m²) παρουσιάζεται ως αύξηση του παλιού Ο.Τ.1.
Τι λέει το κείμενο: «Η δόμηση επί του νέου Ο.Τ. ανέρχεται σε 6.115» (σελ. 241). Ολική αύξηση δόμησης: 8.100 → 14.935 m² (+84%).
Τι ζητώ: Πίνακας με συγκρίσιμα τεμάχια και διόρθωση της σύγκρισης.
Η πιο σημαντική συνέπεια είναι αυτή του σημείου 2: όσα προβλέπονται στη θάλασσα και στο υπόγειο νερό (γεωτρήσεις, άλμη, αγκυροβόλια) δεν μπορούν να ελεγχθούν από τα σχέδια και παραμένουν χωρίς χωρική αποτύπωση. Αν το κοινό δεν μπορεί να δει πού βρίσκονται, δεν μπορεί ούτε να τα σχολιάσει.
2. Περιβαλλοντικοί λόγοι
2.1. Ποσειδωνία (οικότοπος προτεραιότητας 1120*)
I. Τρεις εκδοχές στην ίδια μελέτη. Το κείμενο λέει ότι δεν εντοπίζονται λιβάδια (σελ. 430–432). Η αυτοψία βρίσκει συστάδες συνολικά ~25 στρέμματα (σελ. 433) και το Σχ. 8.45 τις δείχνει μέσα στη ζώνη του 2020 και στη νέα θαλάσσια ζώνη (σελ. 434). Το Παράρτημα 16.5 (Οδηγία Υδάτων, Πίν. 5.1, σελ. 11) βάζει 0,000 km² για τους οικότοπους προτεραιότητας στην περιοχή του έργου, αν και το ίδιο παράρτημα αναγνωρίζει συστάδες ~25 στρ. στη ζώνη επέμβασης (σελ. 14) και το Σχ. 5.2 (σελ. 16) δείχνει «εκτάσεις θαλάσσιας βλάστησης με Posidonia oceanica», κωδικός οικοτόπου 1120*, μέσα στη θαλάσσια ζώνη.
II. Ο προτεινόμενος όρος 4.3.5.2 διατυπώνει ότι «δεν προβλέπεται πρόσθετη κατάληψη ή επέμβαση» σε έκταση με Ποσειδωνία (σελ. 661). Η διατύπωση αντιφάσκει με το Σχ. 8.45 και με το ότι οι εκροές άλμης απέχουν 30–50 m από τον οικότοπο (σελ. 537).
III. Η ίδια η ΚΥΑ 83223/2024 του χωριού αναγνωρίζει μεγάλα λιβάδια Ποσειδωνίας στον Κόλπο (σελ. 10183), ζητά υψηλής ανάλυσης αποτύπωση πριν από τα έργα (όρος 5.3.2.5) και απαιτεί το αλμόλοιπο να μην επηρεάζει την ακεραιότητά τους (όροι 5.3.2.7 και 5.3.2.9, σελ. 10192).
IV. Καμία νέα έρευνα βυθού. Η μόνη αυτοψία προέρχεται από τη ΣΜΠΕ του ΕΣΧΑΣΕ, χωρίς ημερομηνία (σελ. 671). Η κυματική μελέτη είναι του 2018.
V. Άλλοι οικότοποι και είδη. Οικότοπος 1170 «Ύφαλοι»: αποκλείεται επειδή δεν βρέθηκαν κοραλλιγενή, έτσι όμως ορίζεται και με βραχώδες υπόστρωμα (σελ. 425–426). Πίννα (Pinna nobilis, «Κρισίμως Κινδυνεύον»): δεν έγινε καταγραφή στη ζώνη των έργων (σελ. 402–403). Θαλάσσια σπήλαια (8330): αποκλείονται μόνο με χάρτες εθνικής κλίμακας (σελ. 416), σε καρστική ακτή.
2.2. Νερό και άλμη
I. Νέο έργο χωρίς αξιολόγηση. Δύο μονάδες × 750 m³/ημ. = 1.500 m³/ημ., ενώ η μαρίνα χρειάζεται 180 (σελ. 313, 669)· περίπου 88% προορίζεται για άλλους (σελ. 266). Τροφοδοτούνται από 4 γεωτρήσεις σε παράκτιο καρστικό υδροφορέα (EL1300116, σελ. 274, 461). Η ΜΠΕ δεν δίνει ποσότητα άντλησης· από τα δικά της νούμερα βγαίνει ~3.760 m³/ημ. (δικός μας υπολογισμός).
II. Αντίφαση με τον εαυτό της. «Δεν θα επηρεάζει τα υπόγεια ύδατα» (σελ. 461) και καμία αξιολόγηση υφαλμύρωσης ή πτώσης στάθμης (σελ. 626). Το μέτρο Μ1380501 του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων διαβάζει την αφαλάτωση ως μείωση των αντλήσεων (σελ. 128), εδώ αυξάνει τις αντλήσεις.
III. Πέντε εκδοχές του ίδιου έργου. Η ΚΥΑ 2020: δημοτική επιχείρηση ύδρευσης. ΜΠΕ σελ. 128 και 237: μονάδα του χωριού ή αφαλάτωση «μελλοντικά». ΜΠΕ σελ. 274 και 669: δύο μονάδες μέσα στη μαρίνα με υφάλμυρο νερό. ΚΥΑ 83223/2024 (ΦΕΚ Δ΄ 776, σελ. 10179–10181): δύο μονάδες 600 + 900 m³/ημ. στα Ο.Τ. 1.20 και 3.51 του χωριού, με θαλασσινό νερό και άλμη ~2.250 m³/ημ. στον λιμενοβραχίονα της μαρίνας. Η ΜΠΕ δεν λέει ότι αλλάζει την εγκεκριμένη λύση.
IV. Άλμη μέσα στη μαρίνα. Εκροές 13,5–20 m από μώλους και κρηπιδώματα (σελ. 274–275), μαζί με τα νερά πλύσης των πισινών. Ο ισχυρισμός «ακτίνα 10 m» δεν στηρίζεται σε μοντέλο διασποράς (σελ. 537)· το μόνο μοντέλο της ΜΠΕ είναι κυματικό.
V. Λύματα. Η ΚΥΑ του χωριού παίρνει τα λύματα της μαρίνας στις 21 τοπικές μονάδες του (όρος 5.3.2.12, σελ. 10193). Η ΜΠΕ προβλέπει μονάδα μέσα στη μαρίνα για τα λύματα «του συνολικού επενδυτικού σχεδίου» και «θα εξεταστεί η υπεδάφια διάθεση» της περίσσειας, δηλαδή στον ίδιο καρστικό υδροφορέα (σελ. 663).
VI. Η Μη Τεχνική Περίληψη σιωπά για τις γεωτρήσεις και τα 750 m³/ημ. Το κοινό δεν καταλαβαίνει ότι αντλείται υπόγειο νερό.
2.3. Θαλάσσια ζώνη και βυθοκορήσεις
I. Θαλάσσια ζώνη ×3,8. Από 123.183 σε 472.541 m² (+349 στρ.) στον ίδιο κόλπο με Ποσειδωνία, για «μόνιμα αγκυροβόλια» με ογκολίθους και αλυσίδα στον βυθό (σελ. 239–240, 258). Δεν υπάρχει χάρτης των θέσεων τους.
II. Βυθοκορήσεις. Το αδειοδοτημένο τμήμα είχε ~45.000 m³ (όρος 4.3.2.1)· έχουν ήδη εκτελεστεί 54.200 m³ (σελ. 294). Ζητούνται να καταργηθούν οι όροι 4.3.2.2–4.3.2.3 (χαρακτηρισμός βυθοκορημάτων από διαπιστευμένα εργαστήρια) και να οριστεί όριο απόρριψης στη θάλασσα 45.000 m³ (σελ. 660–661), ενώ η ίδια η μελέτη λέει ότι τα νέα έργα θα χρειαστούν το πολύ 14.000 m³ (σελ. 296).
III. Χερσαίες εκσκαφές. 82.000 m³ έναντι 16.200 του 2020 (σελ. 296), ενώ τα νέα έργα παρουσιάζονται ως «σαφώς μικρότερα» από την κυρίως μαρίνα (σελ. 54, 58, 106).
2.4. Ναυσιπλοΐα και Καταδυτικό Πάρκο Αγίου Νικολάου
I. Τι αναφέρει η ΜΠΕ. Το αδειοδοτημένο Καταδυτικό Πάρκο (ΑΕΠΟ Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης 4728/18.12.2025, κύριος του έργου ο Δήμος Αγίου Νικολάου) χωροθετείται «νοτιότερα» της μαρίνας και «σε ικανή απόσταση», μεταξύ των ισοβαθών 15 και 30 m, σε 29.899,50 m², με πλωτήρες, σημαντήρες, τεχνητούς υφάλους, τεχνητά ναυάγια και καταδυτικές διαδρομές (σελ. 46–47, 439, 585–588).
II. Καμία ποσοτική εξέταση. Στη ΜΠΕ δεν βρέθηκε απόσταση ή συντεταγμένες των δύο περιοχών, ούτε χάρτης όπου να φαίνονται μαζί, ούτε οι διαδρομές των σκαφών της μαρίνας προς και από τον Κόλπο. Δεν δίνεται αριθμός κινήσεων σκαφών, ούτε των σκαφών μεταφοράς δυτών του πάρκου, ούτε εκτίμηση για τα +95 σκάφη ή τις 78 θέσεις για σκάφη ≥21 m. Η οδική κυκλοφορία ποσοτικοποιείται («λίγες δεκάδες» οχήματα ημερησίως, σελ. 550), η θαλάσσια όχι.
III. Κριτήριο που δεν αφορά το καταδυτικό πάρκο. Η ΜΠΕ κρίνει ότι «δεν αναμένεται ουσιαστική αρνητική επίπτωση» στη ναυσιπλοΐα επειδή η θέση βρίσκεται «σε ικανή απόσταση από τις άλλες λιμενικές υποδομές» (σελ. 477–478, 549–551). Για το πάρκο λέει μόνο ότι θα υπάρχει «περιορισμένη πρόσθετη θαλάσσια κυκλοφορία σκαφών μεταφοράς δυτών» και «διακριτή χωρική ανάπτυξη» (σελ. 587–588). Η απόσταση από άλλους λιμένες δεν λέει τίποτα για μια οριοθετημένη περιοχή με πλωτήρες, σημαντήρες και δύτες.
IV. Μέτρα χωρίς περιεχόμενο για το καταδυτικό πάρκο. Τα μέτρα ναυσιπλοΐας (ενότητα 10.9, σελ. 618–620) είναι γενικά: φωτοσήμανση του εργοταξίου, ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας, Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης, σωστικά μέσα, ενημέρωση πελατών. Δεν ορίζουν διαδρόμους εισόδου–εξόδου και πλεύσης, ζώνες αποκλεισμού ή όρια ταχύτητας γύρω από το πάρκο, ούτε συντονισμό με τον φορέα του. Η ΜΠΕ αναφέρεται σε «κανόνες ασφάλειας ναυσιπλοΐας» (σελ. 585, 587–588) χωρίς να τους παραθέτει.
V. Τι άλλαξε. Περισσότερες θέσεις (+47%), περισσότερα μεγάλα σκάφη (78 θέσεις ≥21 m και 22 θέσεις 35–70 m, όλες εποχιακές), θαλάσσια ζώνη ×3,8 με «μόνιμα αγκυροβόλια». Όλα αυτά αυξάνουν δυνητικά την κίνηση και την αγκυροβόληση σκαφών στον Κόλπο· η ΜΠΕ δεν εξετάζει πώς σχετίζονται με το πάρκο.
2.5. Κυματισμός, ακτές και παραλία Χαβάνια
I. Δύο ισχυρισμοί χωρίς υπολογισμό. Η ΜΠΕ γράφει ότι δεν αναμένεται «αξιόλογη επίδραση στην κυματική δίαιτα» του Κόλπου Μιραμπέλλου και ότι δεν θα προκληθούν «φαινόμενα διάβρωσης ή πρόσχωσης σε παρακείμενες ακτές» (σελ. 572–573), επειδή η ακτογραμμή είναι βραχώδης και χωρίς χαλαρές αποθέσεις. Παραπέμπει μόνο στην περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης (ενότητα 8.14.3), όχι σε υπολογισμό για τα νέα έργα.
II. Καμία νέα ακτομηχανική μελέτη. Η ΜΠΕ στηρίζεται στη μελέτη της ΜΑΡΝΕΤ ΑΤΕ (2018) για την αρχική χωροθέτηση και κρίνει «μη αναγκαία» νέα μελέτη, επειδή τα νέα έργα βρίσκονται «προ της βραχώδους ακτογραμμής» με τον ίδιο προσανατολισμό, «χωρίς μεταβολή της απόστασης των εξωτερικών λιμενικών έργων από την ακτογραμμή» (σελ. 461–462). Τα σχέδια όμως δείχνουν νέα Λιμενολεκάνη 4 και Προβλήτες 3–4 στο ΒΑ άκρο, και η θαλάσσια ζώνη γίνεται ×3,8. Η ΜΠΕ δεν δίνει σχέδιο ή υπολογισμό που να δείχνει ότι η απόσταση των εξωτερικών έργων δεν αλλάζει.
III. Το μοντέλο δεν περιλαμβάνει τα έργα. Τα αποτελέσματα του MIKE 21 SW (Πίν. 8.11–8.12, σελ. 469–472) αφορούν εννέα σημεία «στα ανοικτά», σε βάθη −10, −20 και −50 m, για ανέμους ΒΑ, Α, ΝΑ και Ν με περίοδο επιστροφής 1 έτους. Το Σχ. 8.54 (σελ. 472) δείχνει το πεδίο του ύψους κύματος σε παράθυρο περίπου 3 × 4 km γύρω από τη θέση, χωρίς να φαίνονται σε αυτό τα λιμενικά έργα. Δεν παρουσιάζεται προσομοίωση με τα έργα (αδειοδοτημένα ή νέα), ούτε ανάκλαση ή περίθλαση κυματισμών από αυτά (δεν βρέθηκε σχετική αναφορά), ούτε αποτελέσματα για συγκεκριμένες ακτές, όπως η παραλία Χαβάνια.
IV. Η «βραχώδης ακτή» δεν καλύπτει όλες τις ακτές. Η ίδια η ΜΠΕ καταγράφει αμμώδη ακτή κολύμβησης νότια της θέσης του έργου, στο βόρειο τμήμα του Αγίου Νικολάου, που χρησιμοποιείται από κατοίκους και παραθεριστές (σελ. 439). Το επιχείρημα «βραχώδης ακτογραμμή χωρίς χαλαρές αποθέσεις» δεν ισχύει για ακτές με άμμο.
V. Η παραλία Χαβάνια αναφέρεται, αλλά δεν εξετάζεται. Η ΜΠΕ την καταγράφει ως ακτή κολύμβησης με «εξαιρετικής ποιότητας ύδατα», σε απόσταση περίπου 1 km από το νοτιότερο άκρο της μαρίνας (Δημοτική Ακτή Χαβάνια), ενώ στα 850 m βρίσκεται και η γειτονική «Δημοτική Ακτή Χαβάνια Βόρεια» (σελ. 75, 78, 459–460). Η Δημοτική Ακτή Χαβάνια έχει αμμώδη ακτή και πυθμένα και έως 200 λουόμενους (σελ. 79–80). Το συμπέρασμά της ότι «δεν αναμένεται καμία αλληλοεπίδραση» (σελ. 87) στηρίζεται μόνο στην απόσταση της εισόδου των σκαφών από τα όρια κολύμβησης. Στις ενότητες αξιολόγησης επιπτώσεων (κεφ. 9) δεν βρέθηκε αναφορά σε ακτές κολύμβησης, ούτε εξέταση της διασποράς υλικών ή των κυμάτων και των ρευμάτων σε αυτές.
VI. Κόκκινο υλικό φτάνει ήδη στην παραλία (παρατήρηση της υποβάλλουσας). Έχω παρατηρήσει ότι κόκκινο υλικό από τα εκτελούμενα έργα της μαρίνας φτάνει κατά διαστήματα, με τον κυματισμό και τα θαλάσσια ρεύματα, στην παραλία Χαβάνια [ημερομηνίες, σημείο της παραλίας, φωτογραφίες]. Στην παραλία δεν υπάρχει τέτοιο κόκκινο χώμα, άρα δεν πρόκειται για ανάδευση τοπικού ιζήματος: το υλικό προέρχεται από το έργο. Η ίδια η ΜΠΕ παραδέχεται ότι η διάχυση αιωρούμενου υλικού «μέσω των θαλασσίων ρευμάτων και των κυματισμών» μπορεί να επεκτείνει τις επιπτώσεις «στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή» (σελ. 529). Για τα ρεύματα της περιοχής δίνει μόνο γενική περιγραφή (σελ. 473)· δεν βρέθηκαν μετρήσεις ή μοντέλο ρευμάτων. Η ΜΠΕ θεωρεί κύριες πηγές θολερότητας την κατασκευή των λιμενικών έργων και την επαναιώρηση ιζήματος από τις ύφαλες εκσκαφές, σε πυθμένα «κατά κύριο λόγο βραχώδη», και «δευτερεύουσας σημασίας» τη μεταφορά στη θάλασσα, από τον άνεμο ή τη βροχή, σκόνης και υλικών από τις χωματουργικές εργασίες (σελ. 564–565), χωρίς να βρεθεί ποσοτική εκτίμηση. Η ΜΠΕ εκτιμά ότι το αιωρούμενο υλικό θα καθιζάνει «σε μικρή ακτίνα γύρω από τη θέση των εργασιών» και ότι θα χρησιμοποιούνται πλωτά φράγματα και siltation curtains «όπου απαιτείται» (σελ. 530–531, 565), χωρίς μοντέλο διασποράς. Ο όρος 4.3.4.3 της ΚΥΑ 2020, όπως παρατίθεται στη ΜΠΕ, απαιτεί εξοπλισμό συγκράτησης αιωρούμενων στερεών «ώστε να αποφευχθεί η αύξηση της θολότητας στα παρακείμενα ύδατα και η επικάθιση υλικών σε μεγάλη ακτίνα του πυθμένα». Ο 4.3.4.1 απαγορεύει τη ρύπανση του θαλάσσιου περιβάλλοντος από κάθε είδους απορροές της κατασκευής, ο 4.3.4.4 απαιτεί οι παροχετευόμενες ροές να είναι απαλλαγμένες από «αιωρήματα ή λάσπες» (σελ. 597) και ο 4.3.2.10 να μην προκαλείται απόπλυση από τις προσωρινές αποθέσεις υλικών (σελ. 596). Αν το υλικό αυτό φτάνει ήδη στην παραλία, είτε τα μέτρα δεν εφαρμόζονται είτε δεν επαρκούν. Σε κάθε περίπτωση, η εκτίμηση της ΜΠΕ ότι οι νέες εργασίες θα επηρεάσουν μόνο «μικρή ακτίνα» δεν στηρίζεται σε μοντέλο και αμφισβητείται από όσα ήδη παρατηρούνται, ενώ ο όγκος των εργασιών αυξάνεται σημαντικά (χερσαίες εκσκαφές ×5, θαλάσσια ζώνη ×3,8).
VII. Καμία παρακολούθηση στην παραλία. Οι 11 θέσεις δειγματοληψίας βρίσκονται κατά το κείμενο εντός και πέριξ της θαλάσσιας ζώνης της μαρίνας (σελ. 639–640)· ο κατάλογος μετρήσεων (σελ. 641) έχει μόνο οπτικό έλεγχο διαύγειας και χρώματος, όχι μέτρηση θολερότητας ή αιωρούμενων στερεών. Δεν περιγράφεται θέση στην παραλία Χαβάνια.
VIII. Κανένα μέτρο για τις ακτές. Η ενότητα 10.14 κρίνει ότι δεν χρειάζονται «πρόσθετα εξειδικευμένα μέτρα» για τις κυματικές συνθήκες και τα ακτομηχανικά φαινόμενα, πέραν των όρων που ισχύουν ήδη.
3. Διαδικαστικοί και νομικοί λόγοι
3.1 Κατάτμηση του έργου
I. «Ανεξάρτητη» μαρίνα, αλλά εξαρτημένη. Η ΜΠΕ δηλώνει ότι η μαρίνα αδειοδοτείται και αναπτύσσεται ανεξάρτητα από το χωριό (σελ. 14, 22, 46). Στην πράξη ενσωματώνει υποδομές του (αφαλάτωση «του ΕΣΧΑΣΕ συνολικά», σελ. 266· λύματα «του συνολικού επενδυτικού σχεδίου», σελ. 663) και εξαρτάται από αυτό για ρεύμα, πρόσβαση και στάθμευση (σελ. 34, 266–267). Η Οδηγία 2011/92/ΕΕ απαιτεί εκτίμηση του έργου στο σύνολό του· εδώ οι σωρευτικές επιπτώσεις (υπόγεια νερά, άλμη, λύματα) πέφτουν στο κενό μεταξύ των δύο αδειοδοτήσεων.
II. Η «οδός πρόσβασης». Η ΜΠΕ γράφει «84.000 m³ φυσικών ογκολίθων, λιθορριπών … για την κατασκευή της οδού πρόσβασης» (σελ. 30). Η ΚΥΑ 2020 εξέδωσε την οδό στην αδειοδότηση του ΕΣΧΑΣΕ (όρος 5.3.2) και η ΚΥΑ 83223/2024 έχει εγκρίνει την επέμβαση σε δάσος 971 m για την οδό αυτή, με πρόσβαση και στη μαρίνα (σελ. 10186, 10198). Δεν είναι σαφές αν η ΜΠΕ αξιολογεί την ίδια οδό ή άλλη.
III. Κατάταξη συνοδών έργων. Η μαρίνα κατατάσσεται σωστά ως Ομάδα 3η, α/α 3, Α1 (Δ ≥ 200 σκάφη, ΦΕΚ Β΄ 841/2022, σελ. 8415· η ΜΠΕ γράφει «Δ>200»). Δεν εξετάζεται όμως ποια από τις μονάδες αφαλάτωσης, τις γεωτρήσεις και τη μονάδα λυμάτων ανήκουν στη μαρίνα ή στο χωριό, όπως λέει η ΚΥΑ 83223/2024 (Ομάδα 6η, α/α 25, Α1).
3.2 Ξενοδοχείο / ξενώνας και spa
I. Τι προβλέπεται. Το «ξενοδοχείο/ξενώνας» υπάρχει ήδη στην ΚΥΑ 2020, αλλά μόνο σε ένα από τα τρία Ο.Τ. (9.041 m², δόμηση 5.550 m²). Η ΜΠΕ το εισάγει και στα τρία Ο.Τ. (σελ. 260–261 και Σχ. 6Α). Στο Σχ. 6Α το υδροθεραπευτήριο (spa) αναγράφεται και στα τρία, ενώ το κείμενο το αναφέρει μόνο στα Ο.Τ. 1 και 3. Η συνολική δόμηση αυξάνεται από 8.100 σε 14.935 m² και πουθενά δεν ορίζεται πόση από αυτήν μπορεί να πάρει το ξενοδοχείο.
II. Κανένα μέγεθος. Δεν δίνεται αριθμός κλινών ή δωματίων, κατηγορία, επιφάνεια, φορέας εκμετάλλευσης ή περίοδος λειτουργίας. Στο κείμενο εμφανίζεται ως υπηρεσία «διαθέσιμη στους χρήστες και επισκέπτες της μαρίνας» (σελ. 30). Δημοσίευμα του 2023 (powergame.gr, 04.05.2023) αναφέρει για την Mirum Hellas «δεύτερο ξενοδοχείο, 15 δωματίων» στην περιοχή της μαρίνας· αριθμό που η ΜΠΕ δεν δίνει.
III. Δεν υπολογίζεται στα φορτία. Οι πρόσθετες ανάγκες νερού της χερσαίας ζώνης είναι 3,5 m³/ημ., μόνο για «χώρους υγιεινής και εστίασης» και ως ποσοστό των σκαφών σε χρήση (σελ. 312–313). Τα λύματα (42,5 m³/ημ.) αφορούν μόνο τα σκάφη (σελ. 316). Δεν υπάρχει εκτίμηση για δωμάτια, spa ή προσωπικό, άρα δεν φαίνεται ότι οι μονάδες νερού και λυμάτων έχουν υπολογιστεί γι’ αυτή τη χρήση.
IV. Δύο ξενοδοχεία με διαφορετικούς όρους. Η ΚΥΑ 83223/2024 του χωριού προβλέπει ήδη δικό του ξενοδοχείο στο Ο.Τ. 3.7 (ειδική χρήση «Ξενοδοχεία» της περ. δ΄ της παρ. Β-4Α του άρθρου 11 ν. 3986/2011, σελ. 10179): ελάχιστο οικόπεδο 5.000 m², Σ.Δ. 0,55, ύψος 10,75 m (έως 15 m με ειδική μελέτη), με το συγκρότημα σπασμένο σε μικρούς όγκους έως δύο επίπεδα. Αναφέρει επίσης ότι το ξενοδοχείο HERA, που ανήκει στον ίδιο φορέα, βρίσκεται στο Ο.Τ. 1.1 και θα κατεδαφιστεί (σελ. 10177). Η ΜΠΕ δεν το αναφέρει καθόλου (θέση, δυναμικότητα, άδεια λειτουργίας). Στη μαρίνα το ξενοδοχείο δεν έχει αντίστοιχους όρους (κάλυψη 40–65%, ύψος 12 m + στέγη). Η ΜΠΕ δεν λέει αν είναι επιπλέον, αν μεταφέρει δυναμικότητα από το κατεδαφιζόμενο HERA ή αν προσμετρείται στη δυναμικότητα του χωριού.
V. Νομική βάση. Η ΜΠΕ δεν παραθέτει διάταξη που να επιτρέπει ξενοδοχείο στη χερσαία ζώνη τουριστικού λιμένα. Ο ν. 2160/1993 (άρθρο 29) αναφέρεται στη ΜΠΕ μόνο για τον ορισμό των τουριστικών λιμένων (σελ. 105). Η χρήση πρέπει να κριθεί ως βοηθητική του λιμένα· χωρίς μέγεθος δεν μπορεί να κριθεί.
VI. Άλλη διαδικασία. Αν το ξενοδοχείο δεν είναι βοηθητικό αλλά αυτοτελές τουριστικό κατάλυμα, θα έπρεπε να εξεταστεί με δική του διαδικασία (περιβαλλοντική κατάταξη και αδειοδότηση, έγκριση ως τουριστικό κατάλυμα με βάση τον ν. 4276/2014 που επικαλείται η ίδια η ΜΠΕ), όπως ακριβώς γίνεται στην ΚΥΑ του χωριού. Η ΜΠΕ παραθέτει τα κριτήρια του σχεδίου νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού (ελάχιστο γήπεδο 12 στρεμμάτων για νέο ξενοδοχείο εκτός σχεδίου, κατηγορίες 3–5 αστέρων, απαγόρευση κατασκευών 0–25 m από την ακτογραμμή, σελ. 102–104), αλλά δεν τα εφαρμόζει στο ίδιο της το ξενοδοχείο. Το προτεινόμενο Ο.Τ.1 έχει 8.391 m² και δεν φαίνεται πόσο απέχουν τα κτίρια από την ακτογραμμή.
3.3 Αλλαγές στο αδειοδοτημένο τμήμα και αποδυνάμωση όρων
I. Έργα που ήδη άλλαξαν. Προβλήτες 1–2: από πασσάλους σε ογκολίθους σε λιθορριπή (σελ. 249)· +2 m κορμός και +3 m κεφαλή (σελ. 238, 240)· +5 m στο μέτωπο Προβλήτα 1 – Λιμενολεκάνης 2 (σελ. 240)· βυθοκορήματα 54.200 έναντι ~45.000 m³. Ο όρος 4.6.4 της ΚΥΑ 2020 απαιτεί τη διαδικασία του άρθρου 6 ν. 4014/2011 πριν από οποιαδήποτε τροποποίηση. Η επέκταση της ζώνης για να είναι «ασφαλής» η χρήση των ήδη εγκεκριμένων προβλητών (σελ. 239–240) σημαίνει ότι ο σχεδιασμός του 2020 δεν ήταν λειτουργικός όπως εγκρίθηκε.
II. Κατάργηση όρου 5.3 (δασικά). Ζητείται «δεδομένου ότι δεν υφίστανται κυρωμένες δασικές εκτάσεις» (σελ. 670). Η ΜΠΕ βρίσκει «ΔΔ» στο ΒΑ όριο (σελ. 62), προτείνει η ίδια μέτρα προστασίας τους (σελ. 662) και εκκρεμεί αίτημα άρσης δασικού χαρακτήρα (σελ. 62). Η ΚΥΑ 83223/2024 εγκρίνει επέμβαση σε τμήματα δασικού χαρακτήρα (ΠΔ και ΔΔ) για την ίδια οδό, άρα στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν δασικές εκτάσεις.
III. Διαγραφή όρων 4.3.2.2–4.3.2.3 και νέο όριο 45.000 m³ απόρριψης στη θάλασσα, τριπλάσιο απ’ ό,τι τεκμηριώνει η ίδια η μελέτη (14.000 m³). Από όρο καθαρισμού εργαστηριακής αξιολόγησης γίνεται ανοιχτό επιτρεπτό όριο χωρίς αιτιολόγηση.
3.4 Φορέας του έργου
Η ΚΥΑ 2020 ορίζει φορέα τη Mirum Hellas Α.Ε. (όρος 4.1.1.1). Η ΜΠΕ λέει ότι η ΚΥΑ είναι «της εταιρείας MARINA ELOUNDA HILLS Α.Ε.» (σελ. 648) και το Έντυπο Τ δηλώνει ως φορέα την ίδια εταιρεία. Στον φάκελο δεν υπάρχει πράξη μεταβίβασης της ΑΕΠΟ. Πριν εκδοθεί νέα απόφαση πρέπει να είναι σαφές ποιος είναι υπεύθυνος για την τήρηση των όρων.
3.5 Διαδικασία και διαβούλευση
I. Το Έντυπο Πληρότητας (ΔΣ) είναι ανυπόγραφο και αχρονολόγητο, με «Πλήρης» σε όλα τα πεδία.
II. Από τους αποδέκτες λείπουν η Δασική Υπηρεσία και η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας–Σπηλαιολογίας, που η ΚΥΑ 2020 προβλέπει για τα θαλάσσια σπήλαια (όρος 4.3.5.3.2). Η Δ/νση Δημόσιας Υγείας Π.Ε. Λασιθίου πήρε τον φάκελο την 06/08/2026, «εκ παραδρομής», δύο μέρες μετά τους άλλους (Α.Π. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/90702/6374).
III. Η ΜΠΕ φέρει ημερομηνία «Απρίλιος 2026», ενώ οι ψηφιακές υπογραφές της και των χαρτών είναι της 15/07/2026. Το Έντυπο Τ δίνει ως τίτλο «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μαρίνας» και αρμόδια αρχή την «ΕΥΠΕΝ», ενώ το διαβιβαστικό ΥΠΕΝ αναφέρει «τροποποίηση περιβαλλοντικών όρων» και ΔΙΠΑ.
3.6 Ανακριβή στοιχεία και νομοθεσία
I. Στοιχεία από άλλο έργο. Η «Μαρίνα Μονόλιθου» εμφανίζεται 4 φορές (σελ. 21, 492, μετά τη ΜΤΠ και Παρ. 16.5 σελ. 7), δύο από τις οποίες μέσα σε συμπεράσματα (αέρια θερμοκηπίου, Οδηγία Υδάτων).Αυτό είναι ένδειξη επαναχρησιμοποίησης κειμένου από άλλη μελέτη σε κρίσιμα σημεία.
II. Αλατότητα «36 και 39%» για την Ποσειδωνία είναι ‰ (σελ. 428). Η Οδηγία Υδάτων, Άρθρο 4.7: ολόκληρο το υδατικό σύστημα (106,76 km²) λογίζεται «μέσο- και υποπαράλια ζώνη» ώστε το έργο να καλύπτει μόνο 0,336% της ζώνης (κατάταξη 1) (Παρ. 16.5 σελ. 11–16).
III. Παράθεση νομοθεσίας. Οδηγία 76/160/ΕΚ «της 15ης Φεβρουαρίου 2006» (σωστή η 2006/7/ΕΚ, σελ. 69)· «Οδηγίες» 2000/532/ΕΚ και 2014/955/ΕΕ που είναι Αποφάσεις της Επιτροπής (σελ. 296).
IV. Ανακολουθίες που δείχνουν πρόχειρη σύνταξη: καλύπτουν την ΚΥΑ «11987/02.08.2020» έναντι 29.07.2020 (σελ. 18)· αποφάσεις αιγιαλού 348/28.02.2011 και την ίδια μέρα το 2010 (σελ. 18)· ΕΣΧΑΣΕ «υπό έγκριση» (σελ. 266) παρά τον ΠΔ του 2020· ημερομηνίες ΚΥΑ Natura (15.12.2017 έναντι 15.02.2017) και ταυτόσημοι κωδικοί καταφυγίων άγριας ζωής (σελ. 54–55, 683).